PREPISKA XIII (18631864)

 

Izdavanjem XIII knjige PREPISKE (1863–1864) u 2014. godini zaokružen je rad na Sabranim delima

Knjiga Prepiska XIII (1863–1864)
Knjiga Prepiska XIII (1863–1864)

Vuka Karadžića, najznačajnijem arhivskom izvoru za proučavanje srpske književnosti i kulture XIX veka.

Knjigu su uredili dr Miodrag Maticki i prof. dr Boško Suvajdžić. U Predgovoru, na početku Prepiske oni navode da su povodom obeležavanja 100 godina od smrti Vuka Stefanovića Karadžića (1964), Vlada Srbije i Odbor za obeležavanje ove velike godišnjice imenovali 1963. godine Uređivački odbor za izdavanje Sabranih dela Vuka Karadžića i da je za izvršnog izdavača određeno IP „Prosveta“. Uređivački odbor činili su najveći poznavaoci Vukovog dela i već 1964. godine pojavile su se i prve knjige od 45 predviđenih knjiga Sabranih dela. Kako je zbog osipanja redakcije rad na ovom projektu krajem XX veka znatno usporen, 1987. godine, prilikom obeležavanja Dva veka Vuka, odlučeno je da se ubrza rad na izdavanju preostalih tomova Sabranih dela. Sporazum o tome potpisali su 1989. godine ministarstva kulture, prosvete i nauke Republike Srbije, IP „Prosveta“, SANU i Vukova zadužbina. Međutim, i pored svih nastojanja, poslednja knjiga (O jeziku i književnosti, 1. tom III knjige) objavljena je 2001. godine, kada je i prestao rad na Sabranim delima. Poslednja objavljena knjiga Vukove prepiske (Prepiska, XII) ugledala je svetlost dana još 1998. godine.

U situaciji kada već godinama nema nikoga od živih članova Uređivačkog odbora, a da su od predviđenih 36 knjiga preostale da se objave samo dve: Prepiska, knjiga XIII i 3. tom II knjige O jeziku i književnosti (34. knj. Sabranih dela – Agenda i 35. – Ispravke i dopune za sada nisu u planu), Vukova zadužbina je preduzela inicijativu da se rad na ovom kapitalnom projektu privede kraju. Uređivački deo posla poveren je dr Miodragu Matickom, predsedniku Vukove zadužbine i prof. dr Bošku Suvajdžiću, predsedniku Upravnog odbora Vukove zadužbine. Punu podršku inicijativi Vukove zadužbine pružili su Ministarstvo za kulturu i informisanje i Organizacioni odbor za obeležavanje 150 godina od smrti Vuka Stef. Karadžića, koji je Ministarstvo osnovalo pri Vukovoj zadužbini. Organizacioni odbor je zauzeo stav da je okončanje projekta Sabranih dela Vuka Karadžića, sabiranje svih Vukovih tekstova u jednoj ediciji koja će biti dostupna i u elektronskoj formi, jedan od najboljih načina da se obeleži 150 godina od Vukove smrti.

Zahvaljujući ovim inicijativama, kao i podršci IP „Prosveta“, izvršnog izdavača prethodnih knjiga i Ljubice Narandžić, dugogodišnjeg saradnika na Vukovoj prepisci, Vukova zadužbina je uspela da okonča rad na ovom značajnom naučnom projektu. Knjigu je, kao i prethodne, priredio Golub Dobrašinović i stoga se, na kraju knjige, nalazi reč Goluba Dobrašinovića koja simbolički zaokružuje njegov životni rad na priređivanju Vukove prepiske.

Prof. dr Aleksandar Milanović prihvatio se da priredi za štampu 2. tom III knjige Vukovih spisa O jeziku i književnosti. Sa ove dve knjige, nažalost, tek posle pola veka zaokružen je rad na Sabranim delima Vuka Karadžića.

Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije obezbedilo je sredstva za pripremu i štampanje ove knjige. U troškovima pripreme ovog toma učestvovale su i Srpska akademija nauka i umetnosti i Vukova zadužbina.

 

 

KOVČEŽIĆ

ZA ISTORIJU, JEZIK I OBIČAJE SRBA SVA TRI ZAKONA

 

Vukova zadužbina objavila je 2014. godine reprint Kovčežića za istoriju, jezik i običaje Srba sva tri zakona Vuka Stefanovića Karadžića. Ova nevelika knjiga izašla je za Vukova života i u njegovoj redakciji, u Beču 1849. godine. Svetlost dana ugledala je u štampariji jermenskoga manastira, kao etnološki časopis. Sadrži nekoliko članaka, od kojih su prva dva Vukova (Srbi svi i svuda, str. 1-27 i Boka Kotorska, str. 27-42), dok ostali obuhvataju dragocenu folklornu građu koju je Vuku poslao njegov verni saradnik i sakupljač – pop Vuk Popović (Risanski običaji: 1. Ženidba; 2. Naricanje za mrtvima; 3. Srpske zdravice, od 43 – 128. strane).

Kovcezic
Reprint Kovčežića, 2014.

Fototipsko izdanje „Kovčežića“ predstavlja samo po sebi najautentičniju reprodukciju originala, koji je bio gotovo nedostupan. Upravo, zbog svoje zanimljive sadržine, časopis je zaslužio da se objavi njegova fototipija, iz najmanje dva razloga. Prvi se tiče potrebe da se na pravi način progovori o Vukovom članku Srbi svi i svuda, koji je postao neka vrsta znakovnog obeležja Kovčežića, a drugi razlog se odnosi na važnost vrednovanja Vukovog prikaza narodnog života Bokelja. Takođe, i izuzetno bogata građa (zapisi) obredne lirike Vuka Popovića zaslužila je da bude dostupna čitaocima, svima onima koji se bave proučavanjem narodnih običaja Risanskog kraja.

Fototipsko izdanje Kovčežića (1849) za štampu je priredila i pogovor napisala akademik Nada Milošević-Đorđević.

Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije omogućilo je štampanje ove vredne fototipije.

 

 

 

Vuk Stef. Karadžić 1787-1864-2014,

Mündliches Volksgut der Serben (Srpska usmena narodna baština)

(Urednik: prof. dr Boško Suvajdžić. Redakcija: dr Miodrag Maticki i Slobodan Grubačić, dopisni član SANU. Prevod: Mina Đurić i Annetta Đurović)

 

 

Knjiga o Vuku na nemackom (2014)
Knjiga Vuk Stef. Karadžić 1787-1864-2014, Mündliches Volksgut der Serben (Srpska usmena narodna baština)

(Srpska usmena narodna baština)

Vukova zadužbina objavila je 2014. godine knjigu na nemačkom jeziku, sa izborom tekstova iz dela Vuka Stef. Karadžića: “Vuk Stef. Karadžić 1787-1864-2014, Mündliches Volksgut der Serben (Srpska usmena narodna baština)”. Sadržaj obuhvata reprezentativni izbor tekstova iz obimnog Vukovog dela i naučnih studija o Vukovom radu objavljenih tokom XIX i XX veka na nemačkom jeziku. Knjigu je priredio prof. dr Boško Suvajdžić, a objavljena je povodom obeležavanja 150 godina od Vukove smrti i 200 godina od izlaska Male prostonarodne slavenosrpske pjesnarice i Pismenice srpskoga jezika, uz podršku Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, a u okrilju Vukove zadužbine i Čigoja štampe.

Namena knjige Mündliches Volksgut der Serben, kao naučno-popularnog dela, kako je zapisala Mina Đurić, saradnik na njenom izdanju, jeste da obavesti i poduči modernog čitaoca germanskog govornog područja, zainteresovanog za srpsku usmenu književnost u kontekstu evropske i svetske literature, nudeći mu izbor iz svestranog Vukovog dela i u istorijskom sledu ukazujući na istraživanja i razmatranja slovenskih germanista i germanskih slavista posvećenih Vuku i mogućnostima recepcijskih propitivanja Vukovog ostvarenja u savremenom naučnom svetlu, kako to Vukovo delo i celokupna srpska usmena baština zaslužuju, na putu potvrđivanja samosvesti o evropski i svetski istaknutom identitetu srpske kulture, što pokazuje i uvodna studija ove knjige.

Beogradski sajam, 27. oktobar 2014
Predstavljanje knjige na Beogradskom sajmu, 27. oktobra 2014.

Poseban kvalitet knjige čini njena višestruka namena i prilagođenost različitim nivoima znanja i interesovanja potencijalnih čitalaca: bez obzira na to da li je u pitanju prvi susret sa Vukovim radom i srpskom usmenom baštinom ili profesionalno bavljenje njima. Ovo delo se čini prijemčivim i podsticajnim poput svojevrsne antologije – od Vukovih tekstova do tekstova o Vuku.

Skoro ceo izbor epskih pesama (od „Zidanja Skadra” do „Boja na Mišaru”), kao i lirskih, dat je u vrsnom prevodu Tereze Albertine Luize fon Jakob Robinson (Talfj), dok je „Hasanaginica” prenesena u čuvenom Geteovom prevodu. Od narodne proze u okvirima knjige uvršten je primer prevoda Vilhelmine Karadžić („Djevojka brža od konja”), kao i savremen prevod prof. dr Anete Đurović („Ero s onoga svijeta”).

Promocija knjige, Bec, 13. novembar 2014
Promocija knjige u biblioteci Skupštine Beča, 13. novembra 2014.

Posebno značajan za shvatanje srpsko-nemačkih književnih i kulturnih posredstava u knjizi predstavlja odeljak posvećen Vukovim savremenicima i beleškama koje su Gete, Kopitar, Grim i Talfj ostavljali o Vuku ili povodom Vukovog dela. Tako se, na primer, u ovom izboru čita i Geteovo pismo iz 1823. godine, u kojem se iskazuje radost povodom primljenih prevoda srpskih pesama, kao i Geteov tekst posvećen srpskoj usmenoj poeziji, uz detaljno obrazložene teme i motive. U posebnom poglavlju se govori o izučavanju vukovskih srodnika, pre svega u smislu balkanskog konteksta srpske usmene književnosti i obuhvata tekstove Gerharda Gezemana, Herberta Pojkerta, Dagmara Burkharta i Alojza Šmausa, koji se, između ostalog, dotiču odnosa tipologija i kontinuiteta usmenog stvaranja u pomenutim okvirima.

Može se reći da je ovo nova knjiga starostavna, koja svojim pamćenjem svakog onog ko prelista njene stranice pretvara u čuvara srpskog usmenog stvaralaštva. Knjiga-misionar koja se već otisnula Vukovim stopama, pošto se, odmah nakon izlaska iz štampe i promocije na Beogradskom sajmu, oktobra 2014. godine, predstavila i bečkoj publici u biblioteci Skupštine Beča, novembra 2014. godine. Neka u ime naše književnosti i Vuka ne stane i ne nestane.